Ισαάκ Νεύτων: Aκόμα και τα καλύτερα μυαλά καταστρέφονται στα χρηματιστήρια

 

Η ιστορική φούσκα (1720): Ο Νεύτων, παρά τη μοναδική του ευφυΐα και τη θεσμική του εμπειρία ως επικεφαλής του Βασιλικού Νομισματοκοπείου, επένδυσε στη «South Sea Company». 

Η εταιρεία αυτή είχε αναλάβει μέρος του βρετανικού δημόσιου χρέους, δημιουργώντας τεράστιες, μη ρεαλιστικές προσδοκίες που εκτόξευσαν την τιμή της μετοχής της.

Το φαινόμενο FOMO: Αρχικά, ο Νεύτων αγόρασε μετοχές και τις πούλησε νωρίς με σημαντικό κέρδος (£7.000). Ωστόσο, βλέποντας την άνοδο να συνεχίζεται και τους γύρω του να πλουτίζουν, κυριεύθηκε από τον φόβο μήπως χάσει την ευκαιρία (FOMO). 

Επανήλθε στην αγορά αγοράζοντας σε πολύ υψηλότερη τιμή.Η κατάρρευση: Όταν η φούσκα έσπασε, η μετοχή κατέρρευσε και ο Νεύτων έχασε ένα μεγάλο μέρος της περιουσίας του, ύψους £20.000. Το γεγονός αυτό τον οδήγησε στη διάσημη φράση του ότι μπορεί να υπολογίσει την κίνηση των ουράνιων σωμάτων, αλλά όχι την τρέλα των ανθρώπων.

Το διαχρονικό μάθημα: Η περίπτωση του Νεύτωνα αποδεικνύει ότι η επιστημονική ευφυΐα δεν αποτελεί ασπίδα απέναντι στους νόμους της αγοράς. Παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας 300 χρόνια μετά, η ανθρώπινη ψυχολογία παραμένει η ίδια, καθιστώντας το μάθημα της απληστίας και του φόβου απόλυτα επίκαιρο για τους σύγχρονους επενδυτές.

Πηγή: liberal

Η διεθνής συγκυρία σύμμαχος για Helleniq Energy & Motor Oil, οι 5 λόγοι

Τα ελληνικά διυλιστήρια Helleniq Energy και Motor Oil απολαμβάνουν ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον λόγω ισχυρών περιθωρίων διύλισης και γεωπολιτικών αναταράξεων.

Η συρρίκνωση της ευρωπαϊκής παραγωγικής δυναμικότητας δημιουργεί κενό που καλύπτουν τα σύγχρονα ελληνικά διυλιστήρια με τις εξαγωγικές τους δυνατότητες.

Οι γεωπολιτικές κρίσεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή αναδεικνύουν την ευελιξία των ελληνικών μονάδων στην αναδιάταξη εφοδιαστικών αλυσίδων.

Οι σημαντικές επενδύσεις εκσυγχρονισμού κατέστησαν τα ελληνικά διυλιστήρια ιδιαίτερα σύνθετα, ικανά να παράγουν προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Η παγκόσμια ζήτηση για ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα παραμένει ισχυρή, ενισχύοντας περαιτέρω τη θέση των ελληνικών εξαγωγικών διυλιστηρίων.

Τα παραπάνω είναι περίληψη του άρθρο του powergame. Αξίζει να διαβαστεί ολόκληρο.

Πηγή: powergame

Ο Μπάφετ κάθεται πάνω σε βουνό μετρητών.

Το διάγραμμα δείχνει ότι τα διαθέσιμα της Berkshire Hathaway έφτασαν σε ιστορικό υψηλό, αγγίζοντας σχεδόν τα 400 δισ. δολάρια. Δεν πρόκειται απλώς για μια λογιστική λεπτομέρεια. Είναι ένα από τα ισχυρότερα μηνύματα που μπορεί να στείλει ο μεγαλύτερος value investor των τελευταίων δεκαετιών.

📊 Τι δείχνει το γράφημα

• 💵 Τα διαθέσιμα της Berkshire σχεδόν τριπλασιάστηκαν από το 2022.
• 📈 Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώνεται την περίοδο 2024-2026, όταν οι αμερικανικές αγορές βρίσκονται κοντά σε ιστορικά υψηλά.
• 🚫 Η Berkshire πουλά περισσότερες μετοχές από όσες αγοράζει και δεν βρίσκει αρκετές επενδύσεις με ικανοποιητικό περιθώριο ασφαλείας.
• 🏦 Με τα βραχυπρόθεσμα αμερικανικά έντοκα να αποδίδουν σημαντικά επιτόκια, η αναμονή δεν έχει πλέον μεγάλο κόστος.

Τι σημαίνει για τους επενδυτές

Ο Γουόρεν Μπάφετ δεν προβλέπει το πότε θα διορθώσει η αγορά. Ποτέ δεν το έκανε.

Αυτό που κάνει είναι να αρνείται να πληρώσει οποιαδήποτε τιμή για οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο.

Όταν οι αποτιμήσεις γίνονται υπερβολικές, η καλύτερη επένδυση μπορεί να είναι... η υπομονή.

Το μεγάλο ταμείο αποτελεί:

• 🛡️ ασφάλεια απέναντι σε πιθανή αναταραχή,
• ⚡ πυρομαχικά για μεγάλες εξαγορές όταν εμφανιστούν ευκαιρίες,
• 🧠 ένδειξη πειθαρχίας και όχι φόβου.

➡️ Συμβουλές Black Box

Οι ταύροι συνήθως πιστεύουν ότι τα μετρητά είναι χαμένη απόδοση. Οι έμπειροι επενδυτές γνωρίζουν ότι τα μετρητά είναι δικαίωμα αγοράς σε καλύτερες τιμές.

Όταν ο μεγαλύτερος επενδυτής του κόσμου κρατά σχεδόν 400 δισ. δολάρια σε ρευστότητα, ίσως δεν είναι ώρα για πανικό, αλλά σίγουρα είναι ώρα να αναρωτηθεί κανείς αν οι αγορές προσφέρουν ακόμη αρκετό περιθώριο ασφαλείας.

Στο χρηματιστήριο, η υπομονή είναι συχνά η πιο υποτιμημένη επενδυτική στρατηγική.

Πηγή: liberal-Stoupas

Η πράσινη μετάβαση σκοντάφτει στα ορυχεία

🌍 Η αγορά συζητά συνεχώς για την πτώση της ζήτησης πετρελαίου, την ηλεκτροκίνηση και τις ΑΠΕ. Όμως το πραγματικό πρόβλημα της ενεργειακής μετάβασης ίσως δεν είναι η ζήτηση ενέργειας, αλλά η έλλειψη πρώτων υλών.

🔋 Μέχρι το 2030, η παγκόσμια ζήτηση για μπαταρίες απαιτεί:
👉 61 νέα ορυχεία χαλκού
👉 52 νέα ορυχεία λιθίου
👉 31 ορυχεία φυσικού γραφίτη
👉 29 ορυχεία σπάνιων γαιών
👉 28 ορυχεία νικελίου

🟠 Ο χαλκός αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα. Η αγορά χρειάζεται επιπλέον 3,7 εκατ. τόνους, πάνω από τη σημερινή παραγωγή των 22,9 εκατ. τόνων. Το πρόβλημα είναι πως τα νέα projects χρειάζονται συχνά 10–15 χρόνια αδειοδοτήσεων, ενώ η ποιότητα των κοιτασμάτων μειώνεται και το κόστος επενδύσεων αυξάνεται.

🟢 Στο λίθιο, η πρόκληση δεν είναι μόνο η εξόρυξη αλλά και η επεξεργασία. Η Κίνα κυριαρχεί στη διύλιση, ενώ περιβαλλοντικοί περιορισμοί και ελλείψεις νερού καθυστερούν νέα έργα.

⚡ Η πράσινη μετάβαση δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογία αλλά και από τη γεωλογία, τις άδειες και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι επενδύσεις στα κρίσιμα μέταλλα ίσως εξελιχθούν σε έναν από τους σημαντικότερους στρατηγικούς αγώνες της επόμενης δεκαετίας.

Πηγή: liberal-Stoupas

Δικαιολογούν τα θεμελιώδη τις αποτιμήσεις;

Τι δείχνει πραγματικά το γράφημα;

Το διάγραμμα αποτελείται από δύο επίπεδα:

 Πάνω γράφημα

Μαύρη γραμμή: πραγματικός S&P 500. Πορτοκαλί και μπλε γραμμές: η θεωρητική «δίκαιη αξία» της αγοράς με βάση: κέρδη (EPS), περιθώρια κέρδους, συνθήκες πίστωσης (credit spreads).

Σήμερα: S&P 500: 7.580, Fair Value: 7.004, Fair Value (10y): 6.010

Άρα η αγορά είναι: περίπου 8% πάνω από τη βραχυπρόθεσμη δίκαιη αξία, περίπου 26% πάνω από τη μακροπρόθεσμη δίκαιη αξία.

Αυτό δεν θυμίζει το 2000, όταν η απόκλιση ξεπερνούσε το 70%-100%.

 Κάτω γράφημα

Εδώ φαίνεται το 5ετές CAPE (Shiller P/E).

Σήμερα: CAPE ≈ 33, Fair Value CAPE ≈ 30,7, Μακροπρόθεσμη Fair Value ≈ 26,3. Το 33 είναι ακριβό ιστορικά.

Για σύγκριση: Μέσος όρος 100 ετών: ~17, 2000: πάνω από 40

2021: περίπου 38, Άρα: δεν είμαστε σε επίπεδα dot-com, αλλά είμαστε σαφώς πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο.

Πηγή: liberal

Άνοδος με δανεικά

Στο δυσθεώρητο ύψος των 1.304 τρις δολαρίων τα δάνεια για αγορά μετοχών, από 700 τρις το 2024. 
 

Η μεγάλη δήμευση: Όταν οι πολίτες υποχρεώθηκαν να παραδώσουν τον χρυσό τους

Δεν είναι πόλεμος. Δεν πέφτουν βόμβες. Δεν κινούνται στρατεύματα. Κι όμως, στις 5 Απριλίου 1933, οι Ηνωμένες Πολιτείες ζουν μια από τις πιο ριζικές κρατικές παρεμβάσεις στην οικονομία τους — μια απόφαση που θα άλλαζε για πάντα τη σχέση των πολιτών με το χρήμα.

Με εκτελεστικό διάταγμα, ο πρόεδρος Φράνκλινκ Ρούζβελτ διατάσσει τους Αμερικανούς να παραδώσουν σχεδόν όλο τον χρυσό που έχουν στην κατοχή τους. Νομίσματα, ράβδοι, πιστοποιητικά χρυσού — όλα πρέπει να κατατεθούν στις τράπεζες. Η ιδιωτική κατοχή χρυσού ουσιαστικά απαγορεύεται.

Δεν πρόκειται για σύσταση. Είναι εντολή. Και η άρνηση τιμωρείται με βαριά πρόστιμα και ακόμη και φυλάκιση.

Σε μια χώρα που έχει χτίσει την οικονομική της ταυτότητα πάνω στην έννοια της ιδιοκτησίας, το κράτος περνάει σε μια πρωτοφανή κίνηση: αφαιρεί από τους πολίτες το πιο «σκληρό» και διαχρονικό μέσο αποθήκευσης αξίας.

Η κρίση που οδηγεί στην ακραία απόφαση

Για να κατανοήσει κανείς το μέγεθος της απόφασης, πρέπει να επιστρέψει στο κλίμα της εποχής.

Η Μεγάλη Ύφεση έχει γονατίσει την αμερικανική οικονομία. Τράπεζες καταρρέουν η μία μετά την άλλη, οι πολίτες σπεύδουν να αποσύρουν τις καταθέσεις τους και να τις μετατρέψουν σε χρυσό, ενώ η εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα καταρρέει.

Ο χρυσός, σε εκείνη τη συγκυρία, δεν είναι απλώς ένα πολύτιμο μέταλλο. Είναι η ίδια η βάση του νομισματικού συστήματος. Το δολάριο είναι άμεσα συνδεδεμένο με τον χρυσό, και κάθε μαζική μετατροπή καταθέσεων σε φυσικό μέταλλο αφαιρεί ρευστότητα από την οικονομία.

Η φυγή προς τον χρυσό λειτουργεί σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία: όσο περισσότεροι φοβούνται, τόσο περισσότερο αποσύρουν τα χρήματά τους, επιταχύνοντας την κατάρρευση.

Η κυβέρνηση βλέπει ότι χάνει τον έλεγχο.

Η στιγμή που το κράτος παίρνει τον έλεγχο του χρήματος

Η απάντηση του Ρούζβελτ είναι δραστική. Αν οι πολίτες εγκαταλείπουν το τραπεζικό σύστημα για τον χρυσό, τότε το κράτος θα αφαιρέσει την επιλογή.

Με το εκτελεστικό διάταγμα, όλοι υποχρεώνονται να ανταλλάξουν τον χρυσό τους με δολάρια σε σταθερή τιμή. Λίγους μήνες αργότερα, η κυβέρνηση προχωρά σε ένα ακόμη πιο καθοριστικό βήμα: ανατιμά την τιμή του χρυσού. Με άλλα λόγια, το κράτος αγοράζει φθηνά και επανακαθορίζει την αξία του χρήματος προς όφελός του.

Η κίνηση αυτή δεν είναι απλώς τεχνική. Είναι βαθιά πολιτική και οικονομική. Δίνει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να αυξήσει τη ρευστότητα, να αποδυναμώσει το δολάριο και να επιχειρήσει μια επανεκκίνηση της οικονομίας.

Αλλά ταυτόχρονα σηματοδοτεί κάτι πιο θεμελιώδες: το τέλος της πλήρους ελευθερίας των πολιτών να επιλέγουν πώς θα αποθηκεύουν την αξία τους.

Το τέλος μιας εποχής και η αρχή ενός νέου συστήματος

Η απόφαση του 1933 δεν καταργεί άμεσα τον κανόνα του χρυσού, αλλά τον αποδυναμώνει καθοριστικά. Το χρήμα παύει σταδιακά να είναι κάτι απτό, συνδεδεμένο με ένα φυσικό μέταλλο, και μετατρέπεται σε εργαλείο πολιτικής.

Το κράτος αποκτά μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στην οικονομία. Οι κεντρικές τράπεζες αρχίζουν να διαμορφώνουν την προσφορά χρήματος όχι με βάση τα αποθέματα χρυσού, αλλά με βάση τις ανάγκες της οικονομίας.

Είναι η αρχή μιας μετάβασης που θα ολοκληρωθεί δεκαετίες αργότερα, όταν ο κόσμος εγκαταλείψει οριστικά το σύστημα του χρυσού.

Από τον χρυσό στο “fiat” χρήμα

Η κίνηση του Ρούζβελτ ανοίγει τον δρόμο για το σύγχρονο νομισματικό σύστημα, όπου τα νομίσματα δεν στηρίζονται σε φυσικά αποθέματα, αλλά στην εμπιστοσύνη προς το κράτος και τους θεσμούς.

Το χρήμα γίνεται πιο ευέλικτο, αλλά και πιο ευάλωτο. Η αξία του εξαρτάται πλέον από πολιτικές αποφάσεις, από τα επιτόκια, από την πορεία της οικονομίας.

Αυτό επιτρέπει στις κυβερνήσεις να διαχειρίζονται κρίσεις με μεγαλύτερη ευελιξία. Αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί νέους κινδύνους: πληθωρισμό, υποτίμηση, απώλεια αγοραστικής δύναμης.

Η επιστροφή των ίδιων ερωτημάτων σήμερα

Σχεδόν έναν αιώνα μετά, τα ερωτήματα που γεννήθηκαν τότε επιστρέφουν με διαφορετική μορφή.

Σε έναν κόσμο όπου οι κεντρικές τράπεζες τυπώνουν τεράστιες ποσότητες χρήματος, ο πληθωρισμός επανέρχεται δυναμικά και οι γεωπολιτικές εντάσεις διαταράσσουν τις αγορές, η αναζήτηση «ασφαλών καταφυγίων» γίνεται ξανά επίκαιρη.

Ο χρυσός επανέρχεται στο προσκήνιο, όχι μόνο ως επενδυτικό προϊόν, αλλά ως σύμβολο ασφάλειας απέναντι στην αβεβαιότητα.

Την ίδια στιγμή, τα κρυπτονομίσματα προβάλλονται από ορισμένους ως μια νέα μορφή «ψηφιακού χρυσού», έξω από τον έλεγχο των κρατών.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η πιο ενδιαφέρουσα ιστορική αντήχηση: το ερώτημα δεν έχει αλλάξει. Ποιος ελέγχει το χρήμα; Μπορεί να συμβεί ξανά;

Η ιδέα ότι ένα κράτος θα μπορούσε σήμερα να περιορίσει δραστικά την πρόσβαση των πολιτών σε συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία δεν είναι τόσο μακρινή όσο θα ήθελε κανείς να πιστεύει. Τα capital controls, οι κυρώσεις, ακόμη και οι περιορισμοί σε τραπεζικές συναλλαγές δείχνουν ότι, σε περιόδους κρίσης, οι κυβερνήσεις είναι διατεθειμένες να παρέμβουν δυναμικά.

Η ιστορία του 1933 υπενθυμίζει ότι σε ακραίες συνθήκες, οι κανόνες μπορούν να αλλάξουν πολύ πιο γρήγορα από ό,τι θεωρείται δεδομένο.

Και ίσως αυτό είναι το πιο διαχρονικό της δίδαγμα: το χρήμα δεν είναι ποτέ ουδέτερο. Είναι εργαλείο ισχύος.

Και όταν η ισορροπία αυτή διαταράσσεται, οι αποφάσεις που λαμβάνονται δεν αφορούν μόνο την οικονομία — αλλά την ίδια τη σχέση κράτους και πολίτη.

Πηγή: naftemporiki

Ο μύθος της ανεξάρτητης Fed και ο «λογαριασμός» της δημοσιονομικής εκτροπής

 

Παρότι η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών θεωρείται θεμέλιο της σύγχρονης οικονομικής σκέψης, στην πράξη η Federal Reserve έχει απομακρυνθεί από τον αρχικό της ρόλο. Αντί να λειτουργεί μόνο ως «δανειστής έσχατης ανάγκης» σε περιόδους κρίσης, διατήρησε για μεγάλο διάστημα μηδενικά επιτόκια και μαζικές αγορές κρατικών ομολόγων, χρηματοδοτώντας ουσιαστικά τα κρατικά ελλείμματα και ενισχύοντας τη χρηματιστηριακή κερδοσκοπία. Αυτό οδήγησε σε στρέβλωση της οικονομίας, υπερβολική αύξηση του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ και δημιουργία «φουσκών» στις αγορές περιουσιακών στοιχείων, αντί για στήριξη της πραγματικής οικονομίας και της παραγωγικής ανάπτυξης. Σύμφωνα με το άρθρο, η Fed πλέον δεν υπηρετεί τη σταθερότητα των τιμών, αλλά λειτουργεί ως μόνιμος χρηματοδότης της δημοσιονομικής επέκτασης, με το κόστος αυτής της πολιτικής να μεταφέρεται τελικά στην κοινωνία.

Πηγή: liberal

800 Χρόνια Πληθωρισμού: Το Αληθινό Πρόσωπο του Fiat Χρήματος

Το διάγραμμα της Deutsche Bank αποτυπώνει μια εντυπωσιακή ιστορική πραγματικότητα: την διαχρονική υποτίμηση της αξίας του χρήματος από το 1210 μέχρι σήμερα. Η μπλε γραμμή δείχνει τον σωρευτικό πληθωρισμό παγκοσμίως, ενώ οι γκρι ζώνες αντιπροσωπεύουν περιόδους νομισμάτων χωρίς αντίκρισμα (fiat currency systems).

 Για πολλούς αιώνες, όταν τα νομίσματα συνδέονταν με πολύτιμα μέταλλα όπως ο χρυσός και ο άργυρος, ο πληθωρισμός κινούνταν σχετικά αργά. Ακόμη και μεγάλα ιστορικά γεγονότα —όπως η Μαύρη Πανώλη, η ανακάλυψη της Αμερικής ή οι πρώτες εκδόσεις χαρτονομισμάτων— δημιούργησαν μόνο περιορισμένες διακυμάνσεις.

 Η εικόνα αλλάζει δραματικά με την εμφάνιση των σύγχρονων κρατικών νομισμάτων. Οι πόλεμοι και οι δημοσιονομικές κρίσεις οδηγούν σε εκτύπωση χρήματος: Greenbacks στον Αμερικανικό Εμφύλιο, χαρτονόμισμα στη Γαλλική Επανάσταση, και αργότερα η κατάρρευση του συστήματος Bretton Woods το 1971. Από εκεί και μετά ξεκινά η πιο απότομη άνοδος της καμπύλης.

 Μετά την εγκατάλειψη του κανόνα του χρυσού, τα περισσότερα νομίσματα λειτουργούν αποκλειστικά ως fiat, δηλαδή η αξία τους βασίζεται στην εμπιστοσύνη προς τα κράτη και τις κεντρικές τράπεζες. Αυτό επέτρεψε πολύ μεγαλύτερη νομισματική επέκταση, ιδιαίτερα μετά το 2008 και την περίοδο της ποσοτικής χαλάρωσης.

Το τελικό μήνυμα του γραφήματος είναι σαφές: η αγοραστική δύναμη του χρήματος διαβρώνεται σταθερά μέσα στους αιώνες, με την επιτάχυνση να γίνεται εντυπωσιακή στον σύγχρονο κόσμο του fiat.

Συμβουλές Black Box:
 Ο επενδυτής παρατηρεί ότι τα μακροχρόνια περιβάλλοντα fiat νομισμάτων τείνουν να συνοδεύονται από διαρκή διάβρωση της αγοραστικής δύναμης
 Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι σπάνια περιουσιακά στοιχεία όπως χρυσός, ενέργεια ή ποιοτικές μετοχές συχνά λειτουργούν ως μακροχρόνια αντιστάθμιση πληθωρισμού
 Η κατανόηση των νομισματικών καθεστώτων βοηθά τον αναγνώστη να ερμηνεύει καλύτερα μακροοικονομικούς κύκλους και επενδυτικές ευκαιρίες.

Πηγή: K.Stoupas-Liberal

«Η Επερχόμενη Αταξία»

Στο βιβλίο μου «Η Επερχόμενη Αταξία» περιγράφω ορισμένα από τα δομικά αίτια: η υπερβολική χρηματοοικονομικοποίηση της οικονομίας, η αποδυνάμωση της παιδείας και της οικογένειας, η δημογραφική συρρίκνωση και η αποσύνδεση των ελίτ από τις κοινωνίες τους.

Οι συνέπειες, όπως αναλύονται, δεν είναι μόνο οικονομικές αλλά βαθιά πολιτισμικές και γεωπολιτικές.
 
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν βρισκόμαστε στην κατηφόρα – τα δεδομένα δείχνουν πως ναι. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Δύση διαθέτει ακόμη την ιστορική αντοχή να αντιστρέψει τον κύκλο, όπως συνέβη σε λίγες αλλά καθοριστικές στιγμές στο παρελθόν.

Κάθε κύκλος παρακμής στην Ιστορία ολοκληρώνεται με μια μεγάλη κρίση η οποία μηδενίζει το κοντέρ όσων θεωρούνται δεδομένα. Η ανάταξη ξεκινά με κάποιο νέο θρησκευτικό ή πολιτικό αφήγημα που ανασυστήνει τους δεσμούς συνοχής της κοινωνίας.

 

Ένα βιβλίο με πολύ μεγάλες αλήθειες είναι "η επερχόμενη αταξία" του Κ. Στούπα, το προτείνουμε!

Κορυφαία φράση του Warren Baffett

Warren Buffett, «είτε μιλάμε για μετοχές είτε για κάλτσες, μου αρέσει να αγοράζω ποιοτικά προϊόντα όταν είναι σε έκπτωση»

Είναι τόσο σοφή αυτή η φράση που αξίζει να είναι το μοναδικό αντικείμενο μιας ανάρτησης!

Η ιστορική απόφαση των Ελβετών σχετικά με το φυσικό χρήμα

Στις 8 Μαρτίου 2026 οι πολίτες της Ελβετία ψήφισαν σε δημοψήφισμα για το μέλλον του νομίσματός τους, του Ελβετικό φράγκου, αποφασίζοντας να διασφαλίσουν τη χρήση των μετρητών. Οι ψηφοφόροι απέρριψαν την πρωτοβουλία ακτιβιστών «Τα μετρητά είναι ελευθερία» (54,4% κατά), αλλά ενέκριναν με μεγάλη πλειοψηφία (73,4%) την κυβερνητική αντιπρόταση.

Με την απόφαση αυτή κατοχυρώνεται συνταγματικά το δικαίωμα χρήσης μετρητών, η επαρκής κυκλοφορία χαρτονομισμάτων και κερμάτων και η διατήρηση του ελβετικού φράγκου ως επίσημου νομίσματος. Οποιαδήποτε μελλοντική αλλαγή, όπως πλήρης μετάβαση σε ψηφιακό νόμισμα, θα απαιτεί νέο δημοψήφισμα.

Οι υποστηρικτές των μετρητών τόνισαν ότι προστατεύουν την ιδιωτικότητα, λειτουργούν ως εφεδρεία σε τεχνικές ή κυβερνοεπιθέσεις και βοηθούν στον έλεγχο των προσωπικών εξόδων. Αντίθετα, οι επικριτές επισήμαναν το υψηλό κόστος διαχείρισης των μετρητών και τα πλεονεκτήματα των ψηφιακών συναλλαγών.

Η απόφαση ενισχύει τον ρόλο της Swiss National Bank να διασφαλίζει επαρκή φυσικό χρήμα στην αγορά και καθησυχάζει τους επενδυτές για τη σταθερότητα του ελβετικού νομισματικού συστήματος, ενώ οι τράπεζες όπως η UBS θα πρέπει να ισορροπήσουν ανάμεσα στη ζήτηση για μετρητά και στην ανάγκη για ψηφιακή καινοτομία.

Σημείωση: εδώ διαβάζετε την περίληψη του άρθρου 

ΗΠΑ: Αμυντικές δαπάνες και τόκοι χρεών από το 1995 μέχρι σήμερα

 

Βλέπουμε τις πορείες των αμυντικών δαπανών με άσπρο  και των τόκων των χρεών  με κόκκινο στις ΗΠΑ. 

Η πρώτη παρατήρηση αφορά το γεγονός ότι οι τόκοι εξυπηρέτησης των χρεών ξεπερνούν πλέον το ποσό των αμυντικών δαπανών, κάτι που σημαίνει ότι όλο και πιο δύσκολα θα γίνεται η χρηματοδότηση των αμυντικών δαπανών και μάλιστα σε μια περίοδο πολέμου.

Η δεύτερη παρατήρηση είναι η κατακόρυφη αύξηση των τόκων από το 2020 και μετά.

Η σχέση ΑΕΠ - χρέους σε ΗΠΑ και ΕΕ από το 2000 μέχρι σήμερα

 

Από το 2000 μέχρι το 2008 οι σχέσεις ΑΕΠ προς χρέος ήταν σχετικά χαμηλές και στις ΗΠΑ και στην ΕΕ και μάλιστα, στην ΕΕ ήταν λίγο υψηλότερες από τις ΗΠΑ. 

Από το 2008 μέχρι το 2020, ο σχετικός δείκτης των ΗΠΑ εκτοξεύεται σε σχέση με τον Ευρωπαικό.

Από 2020 μέχρι τώρα συνεχίζεται η ίδια απόκλιση που στις μέρες μας είναι 35%.

Όλα αυτά δείχνουν πως οι Ευρωπαίοι ακολουθούν μια συντηρητική πολιτική χρεών σε σχέση με τους Αμερικάνους.

Οι εταιρείες software, θύματα της τεχνητής νοημοσύνης;

 Αρχίζουν να φαίνονται οι επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στον τομέα του software. Όταν τον κώδικα σου τον γράφει η ΑΙ , τότε ο προγραμματιστής τί θα κάνει ;

Με ροζ γραμμή οι μετοχές software του SP500 και με γκρι ανοιχτό ο SP500. Ενώ ακολουθούσαν κοινή πορεία από το Νοέμβριο του 2025 αρχίζει η απόκλιση η οποία μεγαλώνει συνέχεια.

SP500 και Γενικός δείκτης χρηματιστηρίου Αθηνών σε χρυσό.

 Δύο πολύ σημαντικά διαγράμματα, η πορεία του SP500 και του ελληνικού χρηματιστηρίου εκφρασμένα αντίστοιχα όχι σε δολάρια και ευρώ, αλλά σε χρυσό.

Για τον SP500 είναι από το 1951 μέχρι σήμερα.

Παρατηρήσεις: Σε καμία περίπτωση δεν θυμίζει το συνεχές ανοδικό διάγραμμα. Η κορύφωση του 1999, στα περίπου 164 γραμμάρια χρυσού, δεν έχει πλησιαστεί έκτοτε. Ακόμη και το υψηλό του 2021, γύρω στα 82 γραμμάρια, παραμένει μακρινή ανάμνηση, με τον δείκτη να κινείται σήμερα κοντά στα 43.

 Σε όρους χρυσού  η αγορά δείχνει λιγότερο ισχυρή και περισσότερο στάσιμη, αν όχι πτωτική.

Για το ΧΑΑ αφορούν την τελευταία τριετία. Η ελληνική αγορά είναι σαφώς πτωτική σε αυτή τη μέτρηση. Βέβαια το διάστημα είναι μικρό σχετικά με του SP500. 

Πηγή: liberal-Stoupas

S@P500 και καταναλωτική εμπιστοσύνη.

 

Η “K-Shaped Economy” στις ΗΠΑ

 Η απόκλιση ανάμεσα στο χρηματιστήριο και την πραγματική οικονομία γίνεται πλέον κραυγαλέα. Ενώ ο S&P 500 κινείται σε ιστορικά υψηλά, η καταναλωτική εμπιστοσύνη βυθίζεται σε επίπεδα χειρότερα του 2008. Το γράφημα δείχνει καθαρά μια οικονομία που χωρίζεται στα δύο: τα assets ανεβαίνουν, τα νοικοκυριά πιέζονται.

Η «άνω γραμμή» του Κ τροφοδοτείται από AI, επενδυτικές ροές, buybacks και προσδοκίες για σταθεροποίηση επιτοκίων. Αντίθετα, η «κάτω γραμμή» βλέπει υψηλό κόστος ζωής, ακριβή στέγαση, αυξημένα χρέη και συρρίκνωση αποταμιεύσεων.

Αυτός ο διαχωρισμός ενισχύει την κοινωνική πίεση, το πολιτικό ρίσκο και την αβεβαιότητα για τη ζήτηση. Η Wall Street προεξοφλεί ανάπτυξη, η Main Street βιώνει κόπωση. Μια οικονομία που κινείται με δύο ταχύτητες γίνεται και πιο ευάλωτη στα σοκ.

Πηγή: K.Stoupas-Liberal

Ιαπωνία και Κίνα μειώνουν σταθερά το χαρτοφυλάκιο των αμερικανικών ομολόγων

Εγκαταλείπουν το δολάριο

Το γράφημα αποτυπώνει μια ιστορική μετατόπιση: η Ιαπωνία και η Κίνα –οι δύο μεγαλύτεροι ξένοι κάτοχοι αμερικανικών Treasuries για δεκαετίες– μειώνουν σταθερά τα χαρτοφυλάκιά τους, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο ανεβαίνει. Η πτωτική τάση της Κίνας (από ~30% το 2010 στο 9,4% το 2025) είναι εντυπωσιακή και συνδέεται με γεωπολιτικούς λόγους, ανάγκη άμυνας του γουάν και αποσύνδεση από την αμερικανική οικονομική σφαίρα. Η Ιαπωνία (12,9%) υποχωρεί λόγω της μάχης της Τράπεζας της Ιαπωνίας με τις αποδόσεις και την ενίσχυση του γεν.

Πηγή: K.Stoupas-Liberal

Ποιοι κατέχουν το Αμερικανικό χρέος;

Για το αμερικανικό χρέος, επικρατεί ο μύθος, ότι βρίσκεται στα «χέρια των Κινέζων» και ότι το Πεκίνο μπορεί ανά πάσα στιγμή «να βγάλει τις ΗΠΑ  από την πρίζα της αναχρηματοδότησης». Όμως, τα στοιχεία άλλα δείχνουν. 

Το 77% του αμερικανικού χρέους, του οποίου το συνολικό μέγεθος υπερβαίνει πλέον τα $36 τρισ. βρίσκεται σε αμερικανικά χέρια. Οι ενδοκυβερνητικοί οργανισμοί (Medicare, Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης κ.α.) κατέχουν το 20%, τα US Savings Bonds το 17%, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Federal Reserve) το 15%, τα Αμοιβαία κεφάλαια το 11%, οι Τράπεζες το 5%, οι Πολιτείες και οι τοπικές κυβερνήσεις το 5%, τα συνταξιοδοτικά ταμεία το 3% και οι ασφαλιστικές εταιρείες το 1%, 

Από το υπόλοιπο 23% του χρέους που βρίσκεται στα χαρτοφυλάκια ξένων επενδυτών, η Ιαπωνία κατέχει το 3%, η Κίνα και το Ηνωμένο Βασίλειο από 2%, το Λουξεμβούργο και ο Καναδάς από 1%, και οι υπόλοιπες χώρες με μικρότερα ποσοστά.

Η Κίνα με βάση τα στοιχεία Ιανουαρίου ’25 από το US Treasury Securities, κατέχει αμερικανικά ομόλογα ύψους $761 δισ. Η έκθεση του Πεκίνου στο αμερικανικό χρέος, βαίνει μειούμενη κατά τη διάρκειας της τελευταίας δεκαετίας, όπως βλέπουμε και στο ακόλουθο γράφημα, από το ceisdata και το US Department of the Treasury.

Πηγή: liberal

Το κράτος-πατέρας και η παγίδα της πρόνοιας

 

Οι κοινωνικές δαπάνες στις ανεπτυγμένες οικονομίες ανεβαίνουν αδιάκοπα εδώ και 60 χρόνια. Από 10% του ΑΕΠ τη δεκαετία του ’60, Γαλλία και Γερμανία αγγίζουν σήμερα το 30%+, ενώ ακόμη και οι «φιλελεύθερες» ΗΠΑ ξεπέρασαν το 20%.

Η γήρανση του πληθυσμού διογκώνει συντάξεις και υγεία, δηλαδή το 60% των συνολικών δαπανών. Το πρόβλημα δεν είναι «ιδεολογικό» αλλά μαθηματικό: λιγότεροι εργαζόμενοι, περισσότεροι δικαιούχοι.

Πηγή: liberal-Stoupas